ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 24




                                               

דייוויד היום

דייוויד היום איז געווען א סקאטישער פילאסאף און א היסטאריקער. ער איז גערעכנט אלס איינער פון די חשובע און צענטראלע פילאסאפן אין דער סקאטישער השכלה.

                                               

אברהם זכות

ר אברהם זכות איז געבוירן אין יאהר הרי״ב אין סאלאמאנקא און נפטר געווארן אין יאהר הרע"ה. זיין פאטער איז ר שמואל ב"ר אברהם זכות. א תלמיד פון דעם גדול ר יצחק אבוהב. ר אברהם איז געווען א גרויסער גאון א בקי אין ש"ס ופוסקים, א גרויסער בעל מקובל, און א ק ...

                                               

יוסטוס פון טבריה

יוסטוס פֿון טבריה איז געווען א ײדישער היסטאָריקער און קנאים־פֿירער קעגן די רױמער אין דער צײט פֿון דעם גרויסן יידישן אויפשטאנד. ער איז געװען אַ קעגנער פֿון יוסף פֿלאװיוס, װעלכער שרײבן װעגן אים אין זײן "אױטאָביאָגראַפֿיע." ער האָט פֿאַרפֿאַסט אַ ײד ...

                                               

איליה לוריא

איליה לוריא איז אַן ישראלדיקער היסטאָריקער אַ מומחה אינעם געביט פון געשיכטע פון דער חסידישער באַוועגונג, ייִדנטום פון מזרח-אייראָפּע און ארץ ישראל אין דער נײַער צײַט. איליה לוריא איז געבוירן געוואָרן אין 1964 אין לענינגראַד אינעם ראַטנפאַרבאַנד. ...

                                               

סימא טשיען

סימא טשיען ‏ איז געווען א כינעזישער היסטאריקער פון דער האן דינאסטיע, פון די ערשטע כינעזישע היסטאריקער. ער האט געשריבן די באריכטן פונעם היסטאריקער וואס באריכט די היסטאריע פון כינע אנהייבנדיק פונעם געלן קייסער ביז זיינע צייטן, א תקופה פון צוויי טוי ...

                                               

עמנואל רינגלבלום

עמנואל רינגלבלום איז געווען א יידיש-פוילישער היסטאריקער, פאליטיקער און סאציאל ארבעטער, באקאנט דורך זיינע ביכער "רשימות פון דער ווארשעווער געטא", "רשימות וועגן די פליטים אין זבאנזשין", און מערסטנס צוליב דעם אונטערגרונט רינגלבלום ארכיוו פון דער ווא ...

                                               

מלך שפירא

דר. מלך שפירא איז א פראפעסאר פאר יידישע שטודיעס אין דעם אוניווערסיטעט פון סקרענטאן, און איז דער מחבר פון ביכער און ארטיקלען אויף יידישער היסטאריע. שפירא איז א לינקער מאדערן ארטאדאקס. שפירא שרייבט אפט אויף די פאפולערע ספרים בלאג, ווי זיינע סענסעצי ...

                                               

בעסאראביע

בעסאראביע איז א היסטאריש לאנד אין מזרח אייראפע צווישן דעם נעסטער אין מזרח און דעם פרוט אין מערב. זי האט אמאל געהערט פאר ראמעניע און היינט איז עס א אין מאלדאווע און א חלק אין אוקריינע. איר הויפטשטאט איז קעשענעוו וואו עס איז פארגעקומען די באקאנטע ש ...

                                               

גרויס-קאלאמביע

גרויס־קאלאמביע, אפיציעל די רעפובליק פון קאלאמביע, איז געווען א רעפובליק וואס האט זיך אויסגעהאטלן א קורצע צייט צווישן די יארן 1819 - 1830 אין דרום אמעריקע, און איז צוזאמגעשטעטלט געווארן פון די שטחים וואס זענן היינט די לענדער קאלאמביע, ווענעזועלע, ...

                                               

דרום וויעטנאם

דרום וויעטנאַם, אפיציעל די רעפובליק פון וויעטנאַם איז געווען א מדינה וואס האט געהערשט דרום וויעטנאם ביז 1975. אין 1949 איז די מדינה געווארן אנערקענט אינטערנאציאנאל מיטן נאמען "שטאַט פון וויעטנאם" 1949-55, און שפעטער ווי די "רעפובליק פון וויעטנאם" ...

                                               

כוזרים

כּוזרים, אָדער כאַזאַרן, זיינען געווען אַ גרופּע טירקיש־ריידיקע שבטים, וואָס האָבן געשאַפן אַ גרויסע מלוכה צווישן קאַספּישן און שוואַרצן ימים, וואָס האָט זי עקזיסטירט אין מיטל־עלטער פון בערך 650 יאָר ביז זיין אַראָפּפאַל אין 969. אין דער יידישער ...

                                               

לוזשיץ

לוזשיץ איז אַ ראיאן אין מיזרח דײַטשלאַנד לעבן דער פּױלישער גרענעץ. אין דער געגנט וואוינט דאָס סאָרבישע פֿאָלק. דער איטאַליִענישער נאָמען לוצאַטאָ שטאמט פון לוזשיץ.

                                               

מעסאפאטאמיע

מעסאפאטאמיע, איז דער ראיאן וואס שפרייט זיך אויס צווישן די צוויי גרויסע טייכן דער פרת און דער חידקל. דער ראיאן איז דער מזרח טייל פון דער פרוכטבארער האלבער לבנה. פריער האט מען גערופן דער צפון טייל צווישן די טייכן מיטן נאמען מעסאפאטאמיע; אין תנ"ך וו ...

                                               

סאוועטן פארבאנד

דער פֿאַרבאַנד פֿון סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן, אינקורצן פֿסס"ר, באַוואוסט אויך ווי דער סאָוועטן־פֿארבאנד אָדער ראַטן־פֿאַרבאַנד איז געווען אַ סאָציאַליסטישע גרופע פון פופצן לענדער אין צפון־מזרח אייראפע און צפון־צענטראל־אזיע. ער האט עקז ...

                                               

צפון וויעטנאם

די דעמאקראטישע רעפובליק פון וויעטנאַם, באוואוסט מיטן נאמען צפון וויעטנאַם, איז פראקלאמירט געווארן דורך הא טשי מין שטאט אין האנוי דעם 2טן סעפטעמבער 1945. צפון וויעטנאַם האט איינגעשלאסן די פראווינצן טוקין און אנאם, וואס זענען פריער געווען א טייל פו ...

                                               

קארעע

‫ קאָרעע איז דער נאמען פֿון א האלבאינזל אין מזרח-אזיע, בערך 1100 ק"מ פונעם קאנטינענט ביזן פאציפישן אקעאן. ביז 1948 איז זי געווען איין לאנד. היינט איז דער ראיאן צעטיילט אויף צוויי לענדער, צפון קארעע און דרום קארעע.

                                               

רעפובליק פון טעקסעס

די רעפובליק פון טעקסעס איז געווען א לאנד אין צפון אמעריקע, צווישן די פאראייניגטע שטאטן אין מעקסיקא, אין די יארן פון 1836 ביז 1845. די רעפובליק איז אויפגעשטעלט געווארן נאך דער טעקסעסער רעוואלוציע ווען דאס לאנד האט זיך אפגעריסן פון מעקסיקא. די רעפו ...

                                               

אלט האוואנע

אַלט האַוואַנע איז דער שטאָט-צענטער און איינער פון די 15 מוניציפאליטעטן פון האוואנע, קובא. זי האט די צווייט גרעסטע באפעלקערונג־ענגקייט אין דער שטאט און נעמט איין דעם קערם פון דער אריגינעלע שטאָט האַוואַנע. וואו די אלטע שטאט מויערן זענען געווען זע ...

                                               

גרויסער באריער ריף

דער גרויסער באַריער ריף איז דער וועלטס גרעסטע קאראל ריף סיסטעם, צאמגעשטעלט פון מער ווי 2.900 איינציקע ריפן און 900 אינזלען פארשפרייט איבער 2.600 ק"מ איבער א שטח פון אומגעפער 344.400 קוואדראט ק"מ. דער ריף געפינט זיך אינעם קאראל ים, לעבן דעם בארטן ...

                                               

טורעם פון לאנדאן

דער טורעם פון לאנדאן איז א מיטל־עלטערישע נארמאן שטיינערנע פעסטונג אין לאנדאן, ענגלאנד, אויפן צפון ברעג פונעם טעמז. ער איז אן אונעסקא וועלט ירושה ארט. דער טורעם געפינט אין דער לאנדאנער בארא פון טאר האמלעטס, נישט ווייט פון דער סיטי פון לאנדאן, אריב ...

                                               

טעידע נאציאנאלער פארק

טעידע נאַציאנאַלער פּאַרק איז אַ נאציאנאלער פּאַרק אויפן אינזל טענעריפע אין די קאַנאַרישע אינזלען. ער איז דער מערסטער באזוכטער פּאַרק אין שפאניע מיט מער ווי 4.000.000 טוריסטן א יאר. דער פּאַרק געפינט זיך אויפן טעידע בארג, א ווולקאַן וואס איז הויך ...

                                               

נילגירי בערג אייזנבאן

די נילגירי בערג אייזנבאן איז אן אייזנבאן ליניע אין טאמיל נאדו, אינדיע, וואס איז געבויט געווארן דורך די בריטישע אין 1908, און איז ערשטנס אַקטיוויזירט געווארן דורכן מאדראס אייזנבאן. די אייזנבאן נוצט א פֿלאָטע פון דאמף לאָקאָמאָטיוון. אין יולי 2005 ...

                                               

נעקראפאל פון גיזע

29°59′N 31°8′E דער נעקראפאל פון גיזע אַראַביש: أهرامات الجيزة, "פיראמידן גיזע" איז אן ארכעאלאגישער ארט אויפן גיזע פלאטא, אויף דער פעריפעריע פון קיירא, עגיפטן. דער דאזיקער קאמפלעקס פון אוראלטע מאנומענטן שליסט איין די דריי פיראמיד קאמפלעקסן וואס מע ...

                                               

יאר

א יאר איז א תקופה-צייט וואס די ערד פלאנעט רינגלט ארום דער זון וואס איז אומגעפער 365 טעג. אזוי ווי סאיז נישט א גענויע צאל מוז מען משלים זיין דאס יאר מיט נאך א טאג, כמעט יעדע פערדע יאר. דער יידישע קאלענדאר איז באזירט אויף חדשים פון דער לבנה. א פשוט ...

                                               

10

‏ 10 איז דאס צענטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײ ...

                                               

14

לויט טייל פארשער האט זיך אין דעם יאהר געענדיגט די העלעניסטישע פעריאד א שרעקליכער הונגער האט אויסגעבראכן אין כינע וועלכע האט געצווינגען מענטשן צו קאניבאליזם אוגוסטוס ווערט דערקלערט אלס גאט טיבעריוס נעמט איבער זיין שטיף-פאטער אלס רוימישער הערשער רו ...

                                               

15

דאס אויסוועהלן באאמטע אין רוים ווערט אריבערגעפיהרט פונעם פאלק צו די הערשער און סענאט דער טייך טיבער פארפלייצט טיילן פון רוים גערמאניקוס טוט פארכאפן די ווייב פונעם גערמאנישן פיהרער

                                               

17

קאפאדאקיע ווערט א רוימישער פראווינץ גערמאניקוס קערט זיך אום קיין רוים און ווערט אנטפאנגען אלס מלחמה היראו נאכן באזיגן די גערמאנער טיבעריוס שיקט גערמאניקוס אין קריג מיט די פאלק פון פּאַרטיע היינט אין איראן א ציווילער-קריג ברעכט אויס אין גערמאניע

                                               

18

די גערמאנער צושטערן די קעניגרייך פון די מאַרקאָמאַנער געמאניקוס פיהרט אהן א פרידן-אפמאך מיט פּאַרטריע גערמאניקוס קוצט אהן קיין סיריע אלס פארטרעהטער פון רוים פארמער אין כינע רעוואלטירן נאך די פארפלייצונג פונעם געהלן טייך

                                               

20

‏ 20 איז דאס 20סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט ה ...

                                               

23

‏ 23 איז דאס 23סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײ ...

                                               

24

‏ 24 איז דאס 24סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט ה ...

                                               

יארצענדלינג

א יאָרצענדלינג איז א תקופה פון צען יאר נאכאנאד. דאס ווארט קומט פון "צען" און "יאר". אויך פאר א תקופה פון הונדערט יאר זאגט מען יארהונדערט. כאטש יעדע תקופה פון צען יאר אין א יארצענדלינג, אבער געוויסע צענדלינגען ווערן מער געניצט. דער צענדלינג וואס ה ...

                                               

איראן-איראק מלחמה

די איראן-איראק מלחמה, אויסגעבראכן 22סטן סעפטעמבער 1980, און געקומען צו א פייער שטילשטאנד אפמאך 20סטן אויגוסט 1988. די קריג האט אויסגעבראכן, צוליב גרעניץ געפעכטן צווישן די צוויי לענדער. אין דער געגנט פון כאזעסטאן, אדער אראביסטאן, וואס געפונט זיך נ ...

                                               

אפשוואכן קריג

דער אפשוואכן קריג איז געווען א קריג צווישן מדינת ישראל און עגיפטן, וואס האט זיך אנגעהויבן אום 8טן מערץ 1969, זיך געענדיגט מיט א פייער שטילשטאנד אום 7טן אויגוסט 1970. גאמאל אבדול נאסער, פרעזידענט פון עגיפטן האט איניציאטירט דעם קריג, מיט ציל אפצושו ...

                                               

בירגער קריג

בירגער קריג איז א מלחמה צווישן בירגער פונעם זעלבן לאנד, וואס קאנען נישט און ווילן נישט לעבן אונטער דער רעגירונג אדער מאנארכיע וואס הערשט אויף דער באפעלקערונג. געוויינטליך שאפט זיך עס פון אומצופרידנהייט, אדער דאס אונטערדרוקן די פשוטע פאלק ארבעטער, ...

                                               

דריטע וועלט-מלחמה

דער דריטער וועלט-מלחמה איז וואס מען רופט א מעגלעכער דריטער וועלט-מלחמה. דאס באדייט א וועלט-מלחמה וואס קען אפשר פאסירן און וואלט זיין דער נאכפאלגער פונעם צווייטן וועלט-מלחמה. א וועלט-מלחמה קען זיין איינער אין וואס א צאל מדינות אינעם וועלט קעמפן קע ...

                                               

הונדערט-יעריגע מלחמה

די הונדערט-יעריגע מלחמה איז געווען א סעריע פון קאמפן צווישן פראנקרייך און ענגלאנד אין די שפעטערן מיטל אלטער. זי האט געדויערט 116 יאר פון 1337 ביז 1453. די מלחמה האט אנגעהויבן ווען שארל דער פערטער פון פראנקרייך איז געשטארבן אין 1328 אן א זון. עדוו ...

                                               

זיבן יעריגער קריג

דער זיבן יעריגער קריג איז געווען א גרויסער קריג צווישן פרייסן און דעם פאראייניגטן קעניגרייך פון איין זייט און עסטרייך, פראנקרייך, רוסלאנד, שוועדן און זאקסאניע פון דער צווייטער זייט. די פעלקער האבן זיך צעשלאגן איינס מיט אנאנד סיי אין אייראפע און ס ...

                                               

קאלטער קריג

דער קאלטער קריג איז דער ביינאמען פון דער מלחמה צווישן דער מערב וועלט און די מזרח לענדער במשך 45 יאר פון 1947 ביז 1991, ווען דער ראטנפארבאנד איז איינגעפֿאלן. די מלחמה איז נישט געווען אזוי ווי אנדערע מלחמות, צוליב דעם וואס די צוויי הויפט קעמפער האב ...

                                               

קרייצצוג

די קרייצצוגן זענען געווען קעמפערישע אקציעס אונטערגענומען דורך קריסטליכע מדינות און געשטיצט דורך די פויבסטן. די מלחמות זיינען פארגעקומען אין דעם מיטל אלטער צווישן דעם 11טן י"ה און 13טן י"ה. דאס ווארט קרייצצוג איז לכאורה א צוזאמנשטעל פון צוויי ווער ...

                                               

קרימער מלחמה

די קרימער מלחמה, אויך גערופן די מזרחדיקע מלחמה, איז געווען א מלחמה צווישן דער רוסלענדישער אימפעריע אויף איין זייט און דער פראנצויזישער אימפעריע, דער בריטישער אימפעריע, דעם קעניגרייך פון סארדיניע און דער אטאמאנישער אימפעריע פון דער צווייטער זייט. ...

                                               

פאגראם

פאָגראָם איז א רוסיש ווארט וואס ווערט גענוצט אין אסאך שפראכן. די באדייט איז צו אטאקירן ווילד און אנזייען חורבן. עס איז א מעכטיגע ווילדע אטאקע אנטקעגן א געוויסע עטנישע, רעליגיעזע, אדער אנדערע גרופע. געוויינטלעך מיינט דאס אז די חברה וואס האבן פאגרא ...

                                               

הסופות בנגב

די מיי געזעצן באצייכנט די פאגראָמען קעגן די יידן צווישן ט"ז ניסן התרמ"א ביז ניסן התרמ"ב אין דרום-מערב פון דער רוסלענדישער אימפעריע. פון וועגן די פאגראמען, האבן פיל יידן עמיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן אויך האט זיך דערפאר אנטוויקלט די ציוניזם.

                                               

עלקושער דערנידערונגס אקציע

די עלקושער דערנידערונג, אדער דער בלוטיגער מיטוואָך, איז דער נאמען פאר א פסיכאלאגישע דערנידערונג און אקציע פון נאצישער אינדזיקיעוועס וואס איז פארגעקומען אויף די אומגליקליכע אידישע אונטערטאנען כ"ה תמוז הת"ש אין עלקוש, פוילן. עס איז נישט באקאנט איבע ...

                                               

קעלצער פאגראם

דער קעלצער פאגראם האט פאסירט אין דער שטאט קעלץ אין יאר 1946. קעלץ איז באוואוסט געווארן פאר דעם פאגראם וואס איז דארט פארגעקומען אין 1946, אויף די יידישע איינוווינער וואס זענען געבליבן לעבן נאכן חורבן. אין יענער צייט זענען אומגעקומען 350 יידן איבער ...

                                               

קריסטאל נאכט

קריסטאָל נאַכט איז געווען א פאגראם אויף אידן אין דייטשלאנד און אין טיילן פון עסטרייך אין ט"ז מרחשון התרצ"ט. די נאציס האבן אויסגעניצט ווען א יונגער פוילישער איד, מיטן נאמען הערשל גרינשפאן, האט דערשאסן אויף טויט 2 נאציס, דייטשע דיפלאמאטן אין פאריז, ...

                                               

תרפ"ט ראיאטן

ציידי תרפ"ט אויפרודער איז געווען אין די צייטן פון דעם בריטישן מאנדאט וואס די אראבער האבן געמאכט טעראר, און פאגראמען קעגן די אידן אין חברון און אין נאך ערטער. אין דער אויפרוהר זיינען געמארדעט געווארן איבער 113 יידן, 67 יידן זענען אומגעקומען אין חב ...

                                               

מלך פון פוילן

פוילן איז געווען א מאנארכיע אין די יארן פונעם 10טן יארהונדערט ביזן 18טן יארהונדערט. פון 960 ביז 1138 האבן די מאנארכן געהאט דעם טיטל הערצאג און פון 1138 ביז 1290 האבן זיי געהאט דעם טיטל גרויסהערצאג. נאכהער האבן זיי געהאט דעם טיטל מלך. אין די יארן ...

                                               

צווייטע וועלט-מלחמה

די צווייטע וועלט־מלחמה איז געווען דער גרעסטער קריג אין דער מענטשליכער היסטאריע. ער איז אויך דער איינציגסטער קריג אין וועלכן די אטאם באמבע איז גענוצט געווארן. די מלחמה האט אריינגענומען די גארע וועלט. אלץ האט זיך אנגעהויבן י"ז אלול התרצ"ט - 1טן סעפ ...