ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 146




                                               

2019

‏ 2019 איז דאס 19טע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2019 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג. אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

                                               

2020

‏ 2020 איז דאס 20סטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 2020 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג. אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

                                               

2021

‏ 2021 איז דאס 21סטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2021 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג. אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

                                               

2022

‏ 2022 איז דאס 22סטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2022 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג. אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

                                               

2029

‏ 2029 איז דאס 29סטע יאר אינעם 21סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 2029 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג. אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

                                               

אורי פון סטרעליסק

ר אורי, באוואוסט אלס דער שרף פון סטרעליסק, איז געווען איינער פון די גדולי החסידות אין דעם צווייטן דור נאכן בעל שם טוב. אורי איז געבוירן אין יאנאוו, לעבן לעמבערג, צו זיין אלטן פאטער ר פינחס, א פשוטער בעל מלאכה, און זיין מאמען, וואס האט באקומען א ב ...

                                               

אלימלך פון ליזשענסק

דער הייליגער רבי ר מיילעך איז געבוירן אין יאר התע"ז, צו זיין פאטער הרב אליעזר ליפמאן. און צו זיין מוטער מרת מירל. רבי אליעזר ליפמאן איז געווען א רייכער מענטש ער האט פארמאגט אן ארענדע נעבן טיטשין, גאליציע, אכט קילאמעטער פון דער שטאט ריישא, דער רבי ...

                                               

יודא הערש בראנדוויין

רבי יודא הערש בראנדוויין איז געווען דער גרינדער פונעם סטרעטינער הויף. ער איז געווען פון די גרעסטע תלמידים פון הרה"ק רבי אורי פון סטרעליסק זי"ע, און א שטיק צייט נאך זיין רבינס הסתלקות, כ"ג אלול תקפ"ו, איז רבי יהודא הערש געווארן ממלא מקומו, אנגעהוי ...

                                               

משה יצחק געווירצמאן

ר משה יצחק איז געבוירן י"ב טבת התרמ"ב דעם טאג פון דער יארצייט פון ר משה פשעווארסקער אין א דערפל לעבן גארליץ, גאליציע, צו ר נפתלי אלימלך געווירצמאן, וואס איז געווען א זון פֿון ר אברהם געווירצמאן פון גארליץ און מרת חנה בריינדל. ר אברהם איז געווען ד ...

                                               

אלימלך ווייסבלום

רבי אלימלך ווייסבלום איז געווען רבי אין רודניק, מערב גאליציע. ער איז געווען באוואוסט פאר א פועל ישועות פאר די וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער.

                                               

יעקב לייזער

ר יעקב איז געבוירן ו טבת התרס"צו ר דוד יצחק, א שינאווער חסיד, און פעסל תרצה, אין דעם דערפל רויג וואס געפינט זיך נישט ווייט פון רימאנאוו, וועסט־גאליציע היינט פוילן.

                                               

אריה לייביש ליפשיץ

רבי לייביש איז געבוירן אין יעראסלאוו אין יאר התקכ"ז אומגעפער צו זיין פאטער ר׳ חיים ליפשיץ ר׳ חיים ״ציצית מאכער״,‏ אן אייניקל פון הרב נתן נטע שפירא, דער מגלה עמוקות. אויף זיין טאטען האט שוין דער רבי פון לובלין מעיד געוועהן אז ער איז א בעל רוח הקוד ...

                                               

שמעון מארילעס

רבי שמעון איז געבוירן אין יאר התקי"ט, צו זיין פאטער הרב ישראל לייב איילבוים ליקאווער, פון יאזעפאף, א זון פון הרב יעקב קאפל ליקאווער, פון ליקאוו. רבי יעקב קאפל ליקאווער איז געווען דער אייגינטימער פון א גאסטהויז און א קרעטשמע אין ליקאוו לעבן טארניג ...

                                               

משה חיים אפרים פון סדילקאוו

רבי משה חיים אפרים פון סודילקאוו איז געווען גאר א הייליגער מאן, א זון פון אדל די טאכטער פון בעל שם טוב, און א ברודער פון רבי ברוך מעזשביזשער און פון פייגא דאס אייניקל פון בעש"ט. עס איז נסתלק געווארן אין יאהר תק"ס. ער האט מחבר געווען דעם ספר דגל מ ...

                                               

משולם זושא פון האניפאלי

דער רבי ר זושא איז געבוירן אומגעפעהר אין יאר התס"ה, צו זיין פאטער הרב אליעזר ליפמאן. און צו זיין מוטער מרת מירל. רבי אליעזר ליפמאן איז געווען א רייכער מענטש ער האט פארמאגט אן ארענדע נעבן טיטשין, גאליציע, אכט קילאמעטער פון דער שטאט ריישא, דער רבי ...

                                               

צבי הירש פון רימאנאוו

הר"ר צבי הירש הכהו פון רימאנאוו איז געווען רבי אין רימאנאוו, וועסט-גאליציע. ער איז געווען א בעל מופת און אסאך צדיקים זענען געפארן צו אים. מהאט אים גערופן ר הירש משרת.

                                               

צבי מנחם פון האניפאלי

אלס יונגערמאן האט רבי הערש מענדל געוואוינט אין בראד, דארט האט רבי הערש מענדל זיך געדרייט ביי רבי מיכלע זלאטשעווער וועלכער האט דאמאלטס געוואוינט אין בראד. אויך איז רבי הערש מענדל געווען א תלמיד פון הרב משה סופר פון פשעווארסק דער פארפאסער פון ספר א ...

                                               

חנוך דוב רובין

הרב חנוך דוב רובין איז געווען דער סאסאווער רבי אין לאנדאן. ער איז געווען א זון פונעם גלאגאווער רבין, הרב אלעזר רובין. ער איז געווארן אן איידעם ביי הרב מנשה אייכנשטיין פון ווערעצקי. ער האט זיך באזעצט אין דעם איסט ענד פון לאנדאן אבער איז אוועק יונג ...

                                               

משה רוקח (קאזלאוו)

רבי משה רוקח תרנ"ו - ח תשרי תשל"א איז געווען דער קאזלאווער רבי. רבי משה איז געבוירן געווארן אין סטרעליסק צו זיין פאטער רבי מאיר רוקח אין תרנ״ו. אין יענער צייט האט זיך זיין פאטער באזעצט אין קאזלאוו. ווען ער איז געווען אלט עלף יאר האט אים זיין פאטע ...

                                               

אלכסנדר ביידער

אלכסנדר ביידער ‏ איז אַ פראַנצייזישער לינגוויסט, ספּעציאַליסט אין דער יידישער אָנאָמאַסטיק און מאַטעמאַטיקער, מחבר פון אַ ריי ווערטערביכער איבער אשכנזישע נעמען.

                                               

אוריאל וויינרייך

אוריאל וויינרייך איז געווען א גרויסער וועלט באוואוסטער לינגוויסט אין קאלומביע אוניווערסיטעט. ער איז געבוירן אין ווילנא, ער האט באקומען זיין דאקטאראט פון קאלומביע, און דערנאך ווייטער געשטיגן צו ווערן א לעקטאר דארטן, ספעצילעזירענדיג זיך אין יידיש ש ...

                                               

לונג

דער לונג איז דער רעספיראציע אָרגאַן וואָס ברענגט אַריין די זויערשטאף פון דער לופט וואָס מען אָטעמט אַריין אין אַלע גלידער, ביי זויגערס און אויך ביי א טייל פיש און פוילע-רוילעס. אויך טוען די לונגען ארויסציען קארבאן דיאקסייד פונעם בלוט. בעלי חיים מ ...

                                               

לופטרער

די לופֿטרער אדער ווינטרער איז אין אלע ווערטייברעיטס, דאס איז די רער, דורך ווי די לופט גייט דורך פון און דורך די האלדז ביז צו דעם ברוסטקאסטן וואס דאן ווערט דאס צעטיילט קודם אין צוויי גרויסע צווייגען קלענער און ברייטער צעשפרייט אריין אין די לונגען, ...

                                               

מוח

מוח איז אן ארגאן אינעם קערפער אינעם קאפ וואס דינט אלס דער הויפט קאנטראל צענטער פארן לעבן. דער מוח דינט דעם מענטש אויף די פאלגענדע פליכטן: עס קאנטראלירט די טעמפרעאטור פונעם קערפער, בלוט דרוק, הארץ קלאפעניש ראטע, און אטעמען. עס נעמט איין און טוט מא ...

                                               

אימון-סיסטעם

די אימון־סיסטעם איז א קאלעקציע פון ביאלאגישע מעכאניזמען אינערהאלב אן ארגאניזם וואס שיצט און היט אים קעגן אינפעקציעס דורך אידענטיפיצירן און הרגענען פאטאגענען. עס כאפט אויף פאטאגענעס פון אלע סארטן פון ווירוסן ביז צו פאראזיטישע ווערעם און דערקענט זי ...

                                               

ענדאקרינאלע סיסטעם

די ענדאקרינאַלע סיסטעם פון אן ארגאניזם איז די זאמלונג פון דריזן וואס שאפן הארמאנען גלייך אין דער צירקולאציע סיסטעם צו פירן צו א ווייטערדיקן ציל ארגאן. דאס איז אנדערש ווי די עקסאקרינאלע סיסטעם, וואס שאפט הארמאנען אין רערלעך, ווי למשל שווייס דריזן. ...

                                               

בלוט

בלוט איז דאס רויטע בלוט צירקולאציע אינעם גוף פונעם מענטש. עס איז שרעקעדיג און טרויעריג ווען מען דערזעהט איר אבער אינעווייניג באהאלטן פונעם אויג טוט זי דאס פרייליכסטע אויפגאבע פונעם קערפער, עס דינט ווי די טראנספארטאציע מיטל ארום צו פירן די לעבנסוו ...

                                               

ווייכביין

ווייכביין איז דער הארטער גומי געוועב מיט וואס די אברים פון די מענטשליכע קערפער פארבינדן די מוסקלען מיט די ביינער, און מיט צוויי ביינער. עס אנטהאלט נישט קיין בלוט אדערן. עס איז פאראנטווארטליך אויף די גאנצער סקעלעט פון מענטש זאל זיך האלטן אין פלאץ, ...

                                               

אורין

מען מאַכט אַ ברכה "אשר יצר" צו לויבן און דאנקן גאָט. "מי רגלים" האט מען געהאלטן פאר עפעס וואס קען דינען אלס פארפום, אזוי ווי עס שטייט אין דער גמרא‏ "והלא מי רגלים יפין לה צו קטורת אלא שאין מכניסין מי רגלים במקדש". אבער לויט געוויסע מפרשים איז מי ...

                                               

שליים

דער שליים איז די גליטשיקע סובסטאנץ פון געוויסע טיילן פון קערפער. סארטן שליים זענען זרע, נאזקאטאר און נאך. איר פליכט איז אין דער פארדייאונג סיסטעם דינט דאס צו העלפן גליטשן דאס עסן ווייטער. צו היטן די לונגען און פארכאפן אלע פרעמדע סכנהדיגע שמוץ און ...

                                               

קארל פאן לינע

קאַרל פֿאָן לינע אַ שװעדישער באטאניקער און זאאָלאָג, איז געװען דער פֿאָטער פֿון דער מאָדערנער טאַקסאָנאָמיִע. לינע האָט דערפֿונען די בינאָמינאַלישע נאָמענקלאַטור, װאָס געבט יעדן זגאַל נאָר אִײן װיסנשאַפֿטלעכן נאָמען װאָס באַשטײט פֿון צװײ ווערטער: ...

                                               

ליסטע פון ביימער

דאס איז א ליסטע פון ביימער: טייטלבוים עפלבוים טענענבוים באקסער סאפארא ווערבע פאלמע סאסנע צעדערבוים אתרוג דעמב טאמארינד בוכסבוים וויידען די ליסטע דארף מען נאך פיל פארברייטערן.

                                               

ווערבע

װערבע איז אַ מין בױם, װאָס געהערט צו די ארבעת המינים וואס פון דעם שאקלט מען סוכות די ערבות. מען ניצט די האלץ פון דער ווערבע צו מאכן שפילכלעך.

                                               

טענענבוים

טענענבוים איז א מין אלעמאל־גרין בוים וואס וואקסט שישקעס. עס זענען פאראן עטלעכע 50 זגאלן טענענביימער, וואס וואקסן הויך צווישן 10 און 80 מעטער. דער טענענבוים איז נישט ווייט פונעם מין צעדערבוים.

                                               

סאסנע

די סאָסנע איז אַ נאָדל-בױם װאָס װאַקסט אין אַ סך לענדער אין דעם צפֿונדיקן האַלב-קוגעל. די סאָסנע געהערט צו דער פֿלאַנצען-משפּחה Pinaceae. די סאסנע איז דער נאציאנאלער בוים פון כינע.

                                               

פאלמע

פּאַלמעס זײנען א פֿאמיליע פון בײמער װאָס װאַקסן אין טראָפּישע און סובטראָפּישע סביבות און האָבן נאָר אײן שטאַם און לאַנגע בלעטער אױפן שפּיץ פונעם שטאַם, אָן צװײגן. באַקאַנטע פּאַלמעס זײנען דער טײטלבױם און דער קאָקאָסבױם, װאָס זײנען װיכטיקע װירטשא ...

                                               

בלום

בלום איז דער רעפראדוקציע גליד און סטרוקטור פון די ביימער און געוויקסן וואס זענען אויסגעשטעלט אז זייערע פרוכט אדער אנדערע זאכן וואס זיי האבן אין זיך קערנדלעך צו ווידער רעפראדוצירן. נאך די פערטילאזאציע טוען זיך פארציעס פון די בלום אנטוויקלען אין פר ...

                                               

ליסטע פון בלומען

דאס איז א ליסטע פֿון פֿלאנצן מיט בלומען: טולפאן לייבנמויל קאליפארניער מאנרענדל רויז זונרויז וויסטעריע לילאק פסח בלום שלומבערגערא מארגעריטגע ליליע הארנמאן די ליסטע דארף מען נאך פיל פארברייטערן

                                               

הארנמאן

דער הארנמאן איז א מין פון בערך 25 זגאלן פון בליענדיגע פלאנצן אין דער פאמיליע Papaveraceae וואס וואקסן בעיקר אין אייראפע, צפון אפריקע און דרום-מערב און צענטראל אזיע. די פלאנצן וואקסן אפטמאל אין זאלציג ערד.

                                               

ווארצל

א ווארצל איז אן ארגאן פון העכערע פלאנצן וואס זופט אריין וואסער און מינעראלן פון דער ערד אין די פלאנץ. די ווארצל האט ניט קיין גרינעם קאליר ווי אנדערע טיילען פון דער פלאנץ. ווארצלען האבן פארשיידענע צורות. זיי קענען זיין הענגענדיק אין דער לופט ווי ב ...

                                               

לופטל

לופטל איז א ווילף וואס וואקסט אין אלע טיילן פון דער וועלט. אנפאנג פרילינג וואקסט ער געלע בלומען וואס ווערט א פוכיגער וואלקן פון זיידענע הערעלעך וואס העלפט פארשפרייטן די זוימען, קינדער גלייכן צו זאגן א וואונטש און דערנאך אוועק בלאזן און פארשפרייטן ...

                                               

מילכווילף

מילכווילף איז א פאמיליע פון ווילפן מיט בערך 140 באוואוסטע זגאלן, איר נאמען קומט פון די ווייסע קלעפעדיגע זאפט וואס טריפט ארויס ווען מען ברעכט א צווייג אדער ווען מען רייסט א בלאט. געוויסע זגאלן זענען באוואוסט צו זיין גיפטיג. איר פרוכט אין די פארעם ...

                                               

נעקטאר

נעקטאר איז א זיסע פליסיגע סובסטאנץ וואס געפינט זיך אין בלומען און אין נעקטאר דריזן אויף אנדערע טיילן פון א פלאנץ. דער נעקטאר ציט חיות ווי זשוקעס, בינען, פליגען און פייגלעך צו דער בלום כדי צו מאכן באשטויבונג.

                                               

סאפארא

סאָפאָראַ איז א מין פֿון 45 זגאלן פון קליינע ביימער און קשאקן אין דער אונטערפֿאמיליע Faboideae פון דער ארבעס משפחה Fabaceae. די זגאלן שטאמען פֿון דרום-מזרח אייראפע, דרום אזיע, אויסטראליע, די אינזלען פונעם פאציפישן אקעאן און מערב דרום אמעריקע.

                                               

פאפירוס

צו מיינט איר א ציגארעטל? פּאַפּירוס Cyperus papyrus איז אַ מין פֿלאַנץ װאָס װאַקסט אין נאַסע סבֿיבֿות. פֿון דער פֿלאַנץ האָבן די אַלטע עגיפטן געמאַכט פּאַפּיר. עס וואקסט ביז 5 מעטער הויך.

                                               

קאליפארניער מאנרענדל

דאס קאליפארניער מאנרענדל איז א זגאל פון דער פאמיליע Papaveraceae וואס וואקסן בעיקר אין מערב אמעריקע און מעקסיקא אין שטחים ביז 2000 מעטער איבער דעם ים-פלאך. די פלאנצן וואקסן ביז א הויך פון 5-60 ס"מ. דאס קאליפארניער מאנרענדל איז די אפיציעלע שטאַט ב ...

                                               

קארע

קארע וואס מיינט די שאָלעכץ פון א בוים אדער א פלאנץ מיט הילצענער צווייגן. אדער רופט מען עס שאָל. פון דער קארע פון געוויסע ביימער מאכט מען סמאלע, בשמים, אספירין און אנדער מעדיקאמענטן, און קאריק.

                                               

Scalidophora

Scalidophora - איז אַ גרופּע קדמון־חללדיקע בעלי חיים, וואָס שליסט איין Kinorhyncha, Priapulida און Loricifera‏ און אַ ריי אויסגעשטאָרבענע זגאַלן. זייער כאַראַקטעריסטישער מערקצייכן פון די דאָזיקע ווערעם איז די פאָדערשטע טייל פון קערפּער - אינטראָו ...

                                               

איזאפאד

די איזאָפּאָדן זיינען אַ סדר פון קרעבסן. די גרופּע איז מאָרפאָלאָגיש זייער אַ כלערלייע, ס׳איז דאָ בערך 10.5 טויזנט זגאַלן, וואָס לעבן אין ימים, זיסוואַסערן און אויף דער יבשה. עטלעכע איזאָפּאָדן פּאַראַזיטירן ביי בעלי־חיים.

                                               

אינסעקט

אינסעקטן זענען די גרױסע גרופּע פֿון אַרטראָפאָדן און די מערסט צושפּרײטע און פֿאַרשידענאַרטיקע גרופּע פֿון בעלי חיים אױף דער ערד, מיט איבער אַ מיליאָן שױן דעפענירטע זגאלן - מער פֿון אַלע אַנדערע בעלי חיים גרופּעס צוזאַמען. אינסעקטן געפֿינען זיך כּ ...