ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 10




                                               

באשיידנקייט

צניעות איז א עטישע און מאראלישע מדה וואס ווייזט אויף איידלקייט. יעדע באגריף אדער באשעפעניש וואס האט א סעקסואלער ציאונג קראפט, ווי למשל פרויען אדער געוויסע מאןס גלידער, אדער טעמעס וואס רייצן אן די הארמאנען פון א מענטש צו וועלן האבן סעקס, ווערט באה ...

                                               

בחירה

בחירה איז א באגריף סיי אין דער תורה סיי אין פילאסאפיע, אויף צו פריי אויסוועלן צו זיין אן ערליכער איד אדער נישט. אנדערשט ווי אלע פאסירונגען און פעולות, מישט זיך נישט הקב"ה אריין אין די פירונג, נאר ער לאזט דאס בידי אדם אפצומאכן. אזוי ווי עס שטייט " ...

                                               

בטחון

דער ארטיקל דיסקוטירט די מדה פון בטחון. טאמער זוכט איר אנדערע באדייטן, זעט זיכער. בטחון אין אידישקייט איז דער אמונה אין אייבערשטן זיך צו פארלאזן אויף גאט אין אלע אומשטענדן, און גלייבן אז מען קען זיך באמת פארלאזן בלויז אויף גאט אליין.

                                               

בית יעקב

בית יעקב איז דער נאמען פון דעם חינוך נעצווערק פאר מיידעלעך געגרינדעט אין פוילן אין התרע"ז פון שרה שענירער, א קראקעווער נייטארין. זייט דעמאלסט זענען בית יעקב נעצווערק געגרינדעט געווארן אין ישראל און צפון אמעריקע, ווי אויך באזונדערע בית יעקב מיידעל ...

                                               

בית מדרש

בית־מדרש מיינט א פלאץ וואו מען לערנט, אנדערשט ווי א שול וואס איז לכתחילה בלויז אלס בית הכנסת צו דאווענען. אבער זענען שוין אסאך פון די היינטיגע שולן געווארן פארוואנדלט אין א לערנען פלאץ אויך. אבער אמאליגע צייטן איז דאס געווען עקסטער פון א שול. אין ...

                                               

מאיר בניהו

פראפעסאר מאיר בניהו איז א זון פונעם אמאליגן ספרדישן הויפט רב יצחק ניסים. ער איז א גרויסער חוקר אויף אלטע ספרים און כתבי יד. ער זעלבסט האט א גרויסע ביבליאטעק פון פארשידענע כתבים. ער האט ארויסגעגעבן אסאך ביכער איבער אלטע כתבי ידות, צווישן זיי איז ב ...

                                               

בר מצוה

בר מצוה איז ביי די 13 יאר פון א קינד ווערט מען א בחור און מען טוט אן תפילין, און מען איז מחיוב מיט מצוות. סדא וואס פירן זיך שוין צו פייערן דעם בר מצוה א מאנאט בעפאר דעם, אבער דער בחור איז נאכנישט מחויב מיט מצוות ביז זיין 13טע געבורט-טאג.

                                               

ברית מילה

ברית, אדער ברית מילה, איז איינע פון די חשובסטע מצות אין דער תורה. עס ווערט געטאן אויף דעם אבר פון א קינד א זכר, נארמאל דעם אכטן טאג פון זיין געבורט. מען שנייט דאס הייטל, וואס דעקט איבער די עטרה.

                                               

ברכה

צו מיינט איר גריסן אדער ברכת המזון אדער מסכת ברכות? ברכה מיינט בענטשן און דאנקען און לױבן גאט. רעליגיעזע אידן זאגן א ברכה צו דאנקן גאט וואס ער האט שענקט אזויפיל גוטס. עס איז א פליכט צו מאכן 100 ברכות יעדן איינציגן טאג צו זיין פארטאן דורכאויס אין ...

                                               

גוי

אַ גוי איז איינער וואָס איז נישט אַ ייד. האפטמאל נוצט מען דער וואָרט גוי כדי צו אָפשיידן די ווערטע פונעם גוי לעומת דער איד.

                                               

גט

גט איז א תורהדיגע פונאנדערשיידונג שטר צווישן דעם מאן און דעם פרוי וועלכע ווילן זיך שיידן. דער שטר פארמאגט צוועלף שורות און ווערט צוריסן גלייך נאכדעם וואס די מאן געבט דאס איבער אין די ווייבס האנט, וואס דאן זענען זיי שוין עפ"י תורה געשיידט. נאכן גט ...

                                               

גיור

גיור איז דער פראצעס וויאזוי א גוי ווערט א ייד; דער גוי וואס איז זיך מגייר הייסט א גר. לויט דער הלכה איז א ייד אדער איינער וואס איז געבוירן צו א יידישער מוטער אדער איינער וואס איז זיך מגייר.

                                               

דוד המלך

דוד המלך אדער דוד בן ישי איז געווען דער צווייטער יידישער קעניג ביי די צייטן פון בית ראשון צווישן די יארן בתשנ"ו - בתשצ"ה, ער איז געווען דער טאטע פון שלמה המלך. אין יאר בתשנ"ו איז דוד המלך געווארן קעניג אויף שבט יהודה אין פארלויף פון 7 יאר, נאכער ...

                                               

דיין

א דיין איז איינער וואס האט זיך געלערענט, און באקומען די הוראה פון פריעדיגע דיינים, צו קענען פסקען שאלות לויט די תורה געזעצן. אמאל ווען יעדער פלעגט אליין שחטן, און כשר מאכן די פלייש ביי זיך אין שטוב, האט א דיין נישט געהאט קיין סאך רוה, סהאט זיך כס ...

                                               

דער יידישער קאנאל

דער יידישער קאַנאַל איז א יידישע קייבל טעלעוויזיע קאנאל זינט 2007 וועלכע דערגרייכט צו ארום פופציג טויזנט פאמיליעס אין די פאראייניגטע שטאטן.

                                               

דף היומי

דף היומי האט ר מאיר שפירא איינגעפירט, די אגודה האט דאס פארשפרייט ביי אלע אידן צו לערנען יעדן טאג א דף גמרא, און נאך זיבן יאר ענדיגן גאנץ ש"ס. היינט איז לערנען דף היומי גאנץ פארשפרייט, און סזענען פאראן עטלעכע אויסגאבעס פון ש"ס ספעציעל פאר דף היומי ...

                                               

הלכה

הלכה איז דער אידישער באגריף וויאזוי זיך צו פירן אויף די וועלט ביים לעבן און ביים טויט. עס איז א מאדערן ווערסיע פון תרי"ג מצוות. עס איז דא א 4 טיילן שלחן ערוך: חושן משפט געלט און האנדל. יורה דעה - כשרות. אורח חיים טעגליכע פירונגען. און אבן העזר - ...

                                               

חברה קדישא

חברה קדישא, חסד של אמת איז סיי וועלעכע ארגאניזאציע וואס קימערט זיך מיט באגראבן טויטע קערפערס לויט די אידישע טראדיציעס און פאר שריפטן. עס זענען דא פארשידענע אנדערע מנהגים ווי אזוי פונקטלעך מזאל זיך פֿירן מיט א טויטן קערפער איידער מען באגראבט עס. נ ...

                                               

חופה

חופה,איז א ווי א קליינע געצעלט, א סחורה אויף פיר שטאנגען, וואו אונטער דעם פירן אידן דורך דעם חופה צערעמאניע, ווען זיי האבן חתונה. די חופה טוט סימבאליזירן דאס הויז וואו דאס פארפאלק גייט וואוינער. אזוי אויך ווערט א חופה גענוצט ביי א הכנסת ספר תורה.

                                               

חז"ל

חז"ל זענען די רוחניותדיקע מנהיגים פון כלל ישראל פונעם אנהייב בית שני ביז דעם אנהייב פון די גאונים. געווענליך ווען מען זאגט חז"ל מיינט דאס די אלע גדולים וואס האבן איבערגעטייטשט תנ"ך און וואס זייער ווערק איז אריין אין די משניות, גמרא און נאך. דורות ...

                                               

חזנות

און דעם 18טן יארהונדערט איז חזנות געווארן שטארק פארשפרייט. אין דעם 19טן יארהונדערט איז חזנות, אדאנק דעם חזן שלמה זולצער, געווארן איינגעפלאנצט אין אייראפע, צוליב זיינע לחנים וואס ער האט מחבר געווען, און פארשטייט זיך אז שפעטער זענען שוין אויפגעקומע ...

                                               

חתונה

דער ארטיקל איז בלויז צערעמאניע און פראצעדור פון חתונה האבן, אויב זוכט איר מער אינפארמאציע פארן לעבן נאך דעם גייט אין אישית. חתונה אין אידיש הייראט איז די נאכט און מאמענט ווען מאן און ווייב גייען אריין אין זייער בשותפותדיגען לעבן טאנצט מען און עס ...

                                               

טהרת המשפחה

טהרת המשפחה איז דער נאמען פון די איינזאמעלונג פון הלכות און דינים פון הרחקה - זיך דערווייטערן פון א פרוי ווי אויך זיין ווייב אין די דאזיגע טעג וואס דער פרוי איז א נדה. די דאזיגע דינים איז בלויז שייך ביים פארפאלק ווען מען איז א פאמיליע ד.ה. מאן או ...

                                               

יום טוב

יום טובֿ בײַ אידן איז אַ טאָג וואָס די תורה האָט אָנגערופן "מקרא קודש" ווען מען טאָר נישט טאָן געוויסע מלאכות, און מען פרייט זיך מיט אַ פליישיקער סעודה און ווײַן, און מיט נײַע קליידער. די מלאכות וואָס מען טאָר נישט טאָן איז אַזוי ווי שבת, אָבער א ...

                                               

יום כיפור

יום כיפור איז דער הײליקסטער ייִדישער פֿײַער–טאָג און תענית אין דעם 10טן טאָג אין חודש תשרי י תשרי. עס הײבט זיך אָן מיט דער נאַכט פֿון 9טן אױפֿן 10טן פֿון תשרי. אין חומש ויקרא כ״ג װערט װעגן דעם געזאָגט אַז דער 10טער טאָג אין 7טן חודש תשרי איז יום ...

                                               

ייד

דער ארטיקל דיסקוטירט א מענטש וואס געהערט צום יידישן פאָלק. טאמער זוכט איר דעם אות י, זעט י. ייד אויך איד אדער יוד; ביי א פרוי יידענע אויך אידענע אדער יודענע, איז א מענטש וואס געהערט צום יידישן פאָלק.

                                               

ימים נוראים

ימים נוראים - איו אידיש: "פארכטיגע טעג", דאס זענען טעג וואס הויבן זיך אן ראש השנה און ענדיגן זיך יום כיפור, לויט טייל איז דאס פון דעם ערשטן טאג סליחות ביז נאך הושענא רבה, אנדערע גייען נאך ווייטער און זאגאר פון ראש חודש אלול ביז נאך שמחת תורה רופן ...

                                               

יציאת מצרים

די געשיכטע פון ​​יציאת מצרים איז געזאָגט אין די ספרים פון שמות, ויקרא, במדבר, און דברים, די לעצטע פיר פון די פינף ספרים פון דער תורה. עס הייבט זיך מיט די אידען אין קנעכטשאפט אין לאנד מצרים. משה רבינו פירט זיי ארויס פון מצרים און דורך דעם מדבר צו ...

                                               

יראת שמים

יראת שמים איז א אינטערגאלער טייל פון אלע רעליגיעס. דאס איז א געפיל פון שטענדיגע הכנעה פחד און רעספעקט פון גאט. אין יעדער רעליגיע טייטשט דאס געפיל פון מורא זיך אויס אנדערשט ווייל דאס ווענדט זיך וויאזוי מען קוקט אן דעם גאט און וואס ער וויל פון אונז ...

                                               

ישיבה

ישיבה קטנה - פאַר ערוואַקסענע אין עלטער פון 14 ביז 17.

                                               

כולל

כולל איז ווען מענדיגט ישיבה וואס איז א פליכט, גייט מען אריין אין כולל וואס איז אפיציעל נאר א רשות. סאיז דא וואס בלייבן אפאר חדשים, נאר צו יוצא זיין, און סאיז דא וואס בלייבן לענגער ביז ווען מווערט געצווינגען צו גיין ארבעטען כדי צו ברענגען ברויט אי ...

                                               

לוויה

לויה איז א מנהג און הלכה פון באגלייטן א נפטר ד אמות. פון גמרא אויב דער נפטר איז א תלמיד חכם איז מען מבטל תורה כדי צו אים באגלייטן, אבער תינוקות של בית רבן זיינען נישט מבטל תורה דערוועגן.

                                               

ליכט (לעמפל)

א ליכט איז א מיטל צו שאפן ליכטיקייט. פאר דער ערפינדונג פון עלעקטריע איז א ליכט געווען כמעט דער איינציגער וועג צו זען ביינאכט. א ליכט דארף האבן ברענשטאף וואס קען זיין פליסיג אדער וואקס און א קנויט. ווען מען צינדט אן דעם קנויט ציט ער דעם ברענשטאף א ...

                                               

מגן דוד

דער מגן דוד איז א סימבאל צוזאמען געשטעלט פון 2 דרייענגעליך איינער פארקערט ווי דער צווייטער. עס האט זעקס שפיצען. די ציוניסטישער באוועגונג האט גענומען דעם מגן דוד פאר זייער סימבאל, זיי האבן דאס אריינגעזעצט אין זייער פאן. זייט דעמאלטס זענען דא פרומע ...

                                               

מוהל

מוהל איז דער וואס שניידט אוועק די ערלה פון איינעם ביי א רעליגיעזער צעראמאניע ברית מילה. מעיקר הדין ליגט די מצוה פון מילה אויפן פאטער פונעם קינד, אבער רוב פאטערס האבן נישט די דערפארונג דעריבער בעט מען א פראפעסיאנעלער מוהל צו ווערן זיין שליח.

                                               

מנהג

מנהג איז א פיראַכץ וואס אידן האלטן אייביג אן, אפילו זיי פארשטייען נישט דעם טעם און ציל דערפון פשוט ווייל מען וויל זיך האלטן ווי מער אריגינעל און ווי ווייניגער אסימילירט אינעם היינטיקען מאדערנעם פאקט פון ציוויליזאציע. הגם רוב מאל איז מנהגים איינגע ...

                                               

מנחה

מיינט איר קרבן מנחה? מנחה איז די תפילה וואס אידן דאווענען פאר-נאכטס. די מיטאג תפילה ווערט אזוי אנגערופן, דאס האט מתקן געווען יצחק אבינו. דער זמן איז פון א האלבע שעה נאך חצות דאס ווערט גערופן מנחה גדולה ביזן זמן פון דאווענען מעריב וואס דאס ווענט ז ...

                                               

מנין

א מנין איז דער קווארום פון צען אידישע מענער פון דרייצן יאר און העכער וואס מען באדארף אויף צו קענען מתפלל זיין געוויסע חלקים פון די אידישע תפלות. די חלקים רופן זיך דברים שבקדושה, און בטציען זיך געווענליך צו קדיש, קדושה, ברכו, חזרת הש"ץ, און קריאת ...

                                               

מסירת נפש

מסירת נפש איז א יידישער באגריף וואס באדייט זיך אינגאנצן איבערצוגעבן צום רצון השם, אריינגערעכנט דאס אייגן לעבן אין געוויסע אומשטענדן. כאטש אז דער הויכפונקט פון מסירת נפש און דער גרעסטער אויסדריק דערפון איז אוועקצוגעבן דאס אייגן לעבן פאר גאטס וועגן ...

                                               

מעריב

מעריב לשון הקודש: תפילת ערבית איז די תפילה וואס אידן דאווענען ביי דער נאכט. די תפילה האט דער ערשטער געדאווענט יעקב אבינו אויפן וועג ווען ער איז אנטלאפן פון עשו קיין פדן ארם, אינעם ארט בית אל, אזוי ווי דער פסוק זאגט אין פרשת ויצא, "וַיִפגַע בַּמָק ...

                                               

מצווה

דאס זענען זיבן מצות וואס גוים זענען אויך באפוילן צו היטן.

                                               

מקווה

א מקווה איז א פֿארזאמלונג פֿון וואסער וואו מען קען זיך טובלן. כלים וואס א גוי האט געמאכט אדער וואס מען קויפט פון א גוי, טובלט מען מיט א ברכה פֿארן נוצן מיט עסן. ביי ספרדים און חסידים גייען די מענער אויך אין א מקוה יעדן טאג, אדער מדין טבילת עזרא. ...

                                               

משניות

משניות איז א זאמלונג פון הלכות פון די צייטן פון די תנאים רעדאקטירט דורך ר יהודה הנשיא אין אנפאנג פון דעם 3טן יארהונדערט. משניות איז איינגעטיילט אויף 6 סדרים, און יעדע סדר איז צעטיילט אין פרקים, און יעדע קאפיטל איז צעטיילט אין משנהעס. דאס זיינען ד ...

                                               

סידור

סידור איז דאס געבעט בוך וואס ענהאלט די נוסחאות וואס אידן דאווענען צו גאט דורכאויס אלע צייטן און פייערונגען פון יאר. עס זענען דא פיר הויפט סידורים, דער נוסח ספרד וואס עס דאווענען די חסידישע אידן, דער נוסח אשכנז וואס עס דאווענענן די מתנגדים און טיי ...

                                               

ספירת העומר

ספירת העומר, גערופן אין קורצן די ספירה, איז די מצוה פון ציילן די טעג פון דעם עומר. דאס הייבט זיך אן פון דעם צווייטן טאג פסח, ביז שבועות. ווען דער בית המקדש איז געשטאנען האט מען געברענגט א קרבן מנחת העומר עומר איז טייטש א בינטל וואס איז א צענטל פו ...

                                               

עבודת ה

עבודת ה - איז פרומער אידישער באגריף פון די גייסטליכע ארבעט פון אינזין האבן אז אלעס זאל זיין לשמה: ד.ה. פארן באשעפערס וועגן. עבודה איז לאוו דאווקא פיזיש נאר גייסטיש, אוואו מען האט כוונות און מען ארבעט שווער מיטן מוח צו טאן די ווילן פון די באשעפער ...

                                               

עשרת הדיברות

עשרת הדברות זיינען די גרונדענע געזעצן פון די תורה וואס לויט די יידישע טראדיציע זיינען זיי געזאגט געווארן דירעקט דורך גאט צו די יידישע פאלק ביים מעמד הר סיני. די עשרת הדיברות האט מען געשריבן אויף צוויי טאוולען און אריינגעלייגט אין דער ארון הברית, ...

                                               

פירצה

פירצה איז ווען פרומע אידן טוען נאכלאזן אויף א געוויסן געביט אין אידישקייט אויף א מאסן פארנעם. צום ביישפיל, די וואס האלטן אז די בעוועגונג פון די ציונים אין די גרינדונג פון א אידישע לאנד איז קעגן די תורהדיגע געזעצן, איז עס פירצה, ווייל עס איז געטאן ...

                                               

צדקה

צדקה איז אוועק צו געבן פאר ארימעלייט אייער אייגן געלט. צדקה איז איינע פון די מצוות אין די תורה. לויט די הלכה דארף מען געבן יעדער ארימערלייט צדקה. לויט די חז"ל, ארימעלייט פון אן אייגן שטאט זיינען מער וויכטיקער זיי צו שטיצן עניי עירך ועניי עיר אחרת ...

                                               

ציצית

ציצית איז א הייליגע קלייד, וואס איז פירעקיג און האט ביי די עקן הענגנדיגע שטריקלעך, געקניפט אויף א ספעציעלע שטייגער. דער אייבירשטער האט אונז געגעבן די מצווה פון גיין אנגעטון ציצית, ווייל דאס דערמאנט אונז שטענדיג ווער מיר זענען אויף די וועלט, און ז ...